Türkiye Cumhuriyeti

Riga Büyükelçiliği

Bilgi Notları

Cesis Türk Şehitliği , 14.03.2016

Cesis Türk Şehitliği

 

Letonya’nın, başkent Riga'ya 90 km uzaklıktaki Cesis şehrinde bir Türk Şehitliği bulunmaktadır. Şehitliğin yüzölçümü toplam 3800 m²dir. Arazinin mülkiyeti Cesis Belediyesi’ne aittir.

 

1877-1878 Osmanlı-Rus harbinde yaralanan ve Ruslara esir düşen askerlerimizin bir bölümü o dönemde Rusya içinde yer alan bugünkü Letonya topraklarına getirilmiştir. Ancak, aldıkları yaralar ve yakalandıkları hastalıklardan dolayı hepsi bir süre sonra hayatlarını kaybetmiş ve bunlardan bir kısmı Cesis’teki mezarlığa defnedilmiştir.

 

Şehitlik, 1937 yılında o dönemde Baltık ülkelerine akredite olan Tallin Büyükelçiliğimizin girişimleriyle bugünkü anıt mezara dönüştürülmüştür. Mevcut kayıtlara göre burada, isimleri tespit edilebilen 26 şehidimiz yatmaktadır. Her mezar için sembolik olarak üzerinde ay yıldız olan birer taş bulunmaktadır.

 

Letonya’ya da akredite Varşova Askeri Ataşeliğimiz ile Letonya Savaş Mezarlıkları Komitesi arasında, şehitliğin bakım ve onarımı, bölgede olabilecek diğer şehit mezarlarının araştırılması ve nakli ile mezar inşası konularını düzenleyen bir işbirliği protokolü imzalanmıştır. Şehitliğin restorasyonu tamamlanmış ve resmi açılışı Sayın Milli Savunma Bakanımızın da katıldığı törenlerle, 15 Eylül 2005 tarihinde gerçekleştirilmiştir.

 

Şehitliğin kitabesinde aşağıdaki ifade bulunmaktadır:

 

“Seit Apglabati Turku-Krievu Kara Pie Plevnas

 

Gusta Kritusie un Cesis Mirusie 26 Turku Karaviri

 

1877    1937

 

Burada Türk-Rus Savaşında Plevne’de esir düşüp

 

Cesis’te ölen 26 Türk Eri Gömülüdür”

 

 

Cesis’teki şehitliğimizin dışında Letonya’nın diğer şehirlerinde de Türk mezarları bulunabileceğine dair bazı duyumlar mevcut olmakla beraber, bunların yerleri konusunda sağlıklı bir bilgiye henüz ulaşılamamıştır. Mezarların, II. Dünya Savaşı ve sonrasında tahrip edilmiş olması ihtimali de akla gelmektedir.

 

Cesis Türk Şehitliği'nde 18 Mart Şehitler Günü ve Çanakkale Deniz Zaferi'nin 100. Yıldönümü, Büyükelçiliğimizin girişimleri sonucunda ilk defa  18 Mart 2015 tarihinde  Letonya Dışişleri ve Savunma Bakanlıkları ile ortaklaşa düzenlenen törenle anılmıştır.